فرآیندهای زمین شناختی

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در email
در این نوشته, در ادامه مقاله "زمین شناسی : از پوسته تا هسته" به فرآیندهای زمین شناختی پرداخته و آنها را مورد به مورد بررسی خواهیم نمود.
زمینشناسی به زبان ساده

فهرست مطالب

در این نوشته, در ادامه مقاله “زمین شناسی : از پوسته تا هسته” به فرآیندهای زمین شناختی پرداخته و آنها را مورد به مورد بررسی خواهیم نمود.

فرآیندهای زمین شناختی

فرآیندهای زمین شناختی
چین‌خوردگی‌های بی‌همتا در کوه اژدها، سمنان

زمین، سیاره‌ای پویا و مدام در حال تغییر است.

در واقع فرآیندهای آتشفشانی و زمین‌ساختی، بخش‌هایی از سطح زمین را بالا می‌آورند و موجب برخاستگی آن می‌شوند در حالی‌که فرآیندهایی مانند فرسایش و هوازدگی موجب تخریب سنگ‌های سطح زمین و کاهش ارتفاعات می‌شوند.

همه این فرآیندها، به شکل‌گیری سیمای زمین و پدیده‌های آن منجر می‌شوند.

مجموعه کامل مستند آفرینش زمین

مستند ” How the Earth Was Made ” یک مجموعه مستند تلویزیونی انگلیسی است که توسط شبکه History Channel تولید و پخش شده است.
این مجموعه مستند در سال ۲۰۱۰ توسط شبکه تلویزیونی منوتو با عنوان ” آفرینش زمین ” به زبان فارسی دوبله و پخش گردید.

مجموعه کامل مستند آفرینش زمین

این مجموعه مستند دیدنی به بررسی چگونه ساخته شدن سیاره ما و پدیده های طبیعی که درون آن است می پردازد.
هر سوالی که در مورد نحوه پیدایش زمین، کوهستان ها، زمین لرزه ها، اوقیانوس ها و … دارید در این مجموعه جوابش را خواهید یافت.

هر قسمت از این مجموعه دارای بهترین تصاویر با کیفیت بالا به همراه شبیه سازی های عالی کامپیوتری میباشد.

 

۱-فرآیندها و پدیده‌های رسوبی

بسیاری از سنگ‌هایی که می‌شناسیم سنگ رسوبی هستند. سنگ‌های رسوبی به صورت ماسه، گل یا دیگر ذرات کوچک سنگی در لایه‌هایی ته‌نشین شده و پس از هزاران سال بر اثر فرآیند سنگ‌زایش یا دیاژنز سخت می‌شوند.

به موادی که بر اثر فرسایش از سنگ‌ها جدا شده و به همراه آب رودخانه‌ها یا دریا حمل می‌شوند، رسوب می‌گویند.

رسوب‌ها پس از فرسایش سنگ‌ها به وسیله باران، باد، موج یا رودهای بسیار بزرگ یخی که یخ‌رود نامیده می‌شوند، تشکیل می‌شود و سپس در دلتای رودها، دریاها و دریاچه‌ها ته‌نشین می‌شود.

همچنین املاح آب پس از تبخیر آب یا بقایای موجودات، ته‌نشین می‌شوند. پس از ته‌نشینی مواد، عمل سنگ‌زایش آغاز می‌شود. در فرآیند سنگ‌زایش یا دیاژنز، رسوبات بر اثر فشار و حرارت یا بر اثر سیمانی شدن تبدیل به سنگ رسوبی می‌شوند. پس از این مرحله زمین شناختی در صورت ادامه فشار و حرارت بالا، دگرگونی صورت می‌گیرد.

در تشکیل سنگ‌های رسوبی، رسوبات در وسعت زیاد و طی میلیون‌ها سال ته‌نشین می‌شوند و پس از دیاژنز لایه‌های رسوبی جدید روی لایه‌های پیشین را می‌گیرند. بنابراین، بیشتر سنگ‌های رسوبی به صورت لایه‌هایی شکل می‌گیرند که چینه نامیده می‌شوند.

چینه‌هایی که در زیر ژرفا هستند کهن‌ترند، زیرا لایه‌های جدیدتر روی آن‌ها شکل می‌گیرند. سنگ‌های رسوبی به دلیل وجود آثار فسیلی، کلید با ارزشی را در رابطه با تاریخچه زمین ارائه می‌دهند.

فرآیندهای زمین شناختی
رسوبگذاری در دهانه ریو دلا پلاتا، مرز آرژانتین و اروگوئه، عکس از ناسا

تقسیم‌بندی محیط‌های رسوبی

محیط رسوبی به بخشی از سطح کره‌زمین گفته می‌شود که دارای ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی مخصوص به‌خود است و با محیط‌های اطراف خود فرق می‌کند؛ برای مثال می‌توان به محیط‌های کویری‌، رودخانه‌‌های دلتایی و غیره اشاره کرد.

بیشتر بخوانید
زمین شناسی از پوسته تا هسته!

به مجموعه صفات سنگ‌شناسی و فسیل‌شناسی یک سنگ که در نتیجه رسوبگذاری محیط خاصی حاصل شده باشد، رخساره می‌گویند.

محیط‌های رسوبی را می‌توان بر اساس موقعیت جغرافیایی آن‌ها، به ۳ دسته اصلی تقسیم‌بندی کرد

محیط‌های غیردریایی یا قاره‌ای

رسوبات این محیط‌ها در سطح قاره‌ها و بالاتر از سطح آب دریاها برجا گذاشته می‌شوند. مهم‌ترین محیط‌های قاره‌ای شامل محیط‌های یخچالی، بادزن آبرفتی، رودخانه‌ای‌، کویری و دریاچه‌ای است.

محیط‌های رسوبی حدواسط

رسوبات محیط‌های حدواسط در سواحل دریاها و در حد فاصل بین دریا و خشکی برجا گذاشته می‌شود. مهم‌ترین محیط‌های حدواسط‌ شامل دلتاها‌، پهنه‌های جزر و مدی و جزایر سدی است.

محیط‌های رسوبی دریایی

محیط‌های دریایی در زیرِ آب دریاها قرار دارد و به ۲ بخش مناطق کم‌ژرف و ژرف تقسیم می‌شوند. در محیط‌های دریایی‌، تمامی رسوبات آواری و کربناتی که در مناطق ژرف و کم‌ژرف دریا برجا گذاشته می‌شوند و همچنین ریف‌ها، مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرند.

محیط‌ دریایی کم‌ژرف که تا ژرفای ۲۰۰ متر گسترش دارد و فلات قاره را می‌پوشاند، دارای رسوبات ریز دانه‌آواری و رسوبات شیمیایی و آثار و بقایای فراوان موجودات دریایی است.

در محیط‌های دریایی ژرف که در ژرفای بین ۲۰۰ تا ۲۰۰۰ متر قرار دارند و دربرخی حوضه‌ها تا ۴۰۰۰ متر نیز می‌رسد، به علت سردی و تاریکی نسبی آب و کمبود مواد غذایی، جانداران کمتری دیده می‌شود. رخساره‌های این محیط از ذرات بسیار ریزآواری و شیمیایی با ضخامت کم تشکیل شده و نوع رسوبات بیشتر از لجن‌های آلی و غیرآلی است.

سنگ‌زایش (Diagenesis)

تمامی رویدادهایی که پس از رسوبگذاری در رسوبات رخ می‌دهد، در قلمرو دیاژنز قرار می‌گیرند. این فرآیندهای زمین شناختی تا آستانه دگرگونی ادامه دارد (دمای ۱۵۰۹ تا ۲۰۰۰ درجه سانتیگراد و فشار زیاد).

فرآیند دیاژنز به اتصال دانه‌های رسوبات به هم و تشکیل سنگ رسوبی منجر می‌شود و به عوامل مختلفی از جمله نوع رسوبات وموقعیت جغرافیایی و غیره بستگی دارد. در روند دیاژنز، ویژگی‌های فیزیکی مانند تخلخل، تراوایی، چگالی و ویژگی‌های شیمیایی رسوب، مانند تغییر شوری، Ph، Eh و شیمی آب‌های منفذی، انباشتگی و جابه‌جایی نفت و گاز، دستخوش تغییرات شگرفی می‌شود.

● عوامل موثر در دیاژنز

– دما: با افزایش ژرفا، دما نیز افزایش می‌یابد و موجب تسریع واکنش‌های شیمیایی و نیز خشک شدن رسوبات می‌شود.

– فشار: وزن طبقات بالایی، مهم‌ترین عامل فشار است که نقش زیادی در سخت شدن رسوبات دارد. بدین ترتیب که موجب بیرون رفتن آب و خشک شدن رسوبات، همچنین کاهش فضای بین دانه‌ها و فشردگی آن‌ها می‌شود.

– از دست دادن آب: از دست دادن آب، علاوه بر دلایل دما و فشار در طبقات زیرین، ممکن است در سطح زمین نیز روی دهد.

بیشتر بخوانید
زمین شناسی از پوسته تا هسته!

– سیمانی شدن: با گذر آب از میان درز و شکاف‌ها و دانه‌های رسوبی، مواد محلولی از آن به جا می‌ماند که می‌توانند مانند سیمان دانه‌های رسوب را به هم پیوند دهند.

– بلوری شدن دوباره: در این حالت تغییرشیمیایی صورت نمی‌گیرد بلکه با پایدار شدن بلورهای ناپایدار و پر شدن سوراخ‌ها و شکاف‌های میان دانه‌ها همراه است. برای مثال صدف جانداران دریایی به صورت بلورهای کانی آراگونیت است، اما پس از مرگ جاندار به صورت بلورهای کانی کلسیت در می‌آید که پایدارتر است.

– واکنش‌های آلی: در این تغییرات با دخالت باکتری‌ها در کنار عوامل دیگری چون دما و فشار، کانی‌هایی مانند دولومیت و پیریت شکل‌می‌گیرند. همچنین نفت و زغال‌سنگ نیز به همین ترتیب شکل می‌گیرند.

-زمان: برای تشکیل سنگ، همه عوامل بالا نیاز به سپری شدن زمان بسیار طولانی دارند.

۱-۱-سنگ‌های رسوبی

همان‌گونه که بیان شد سنگ‌های رسوبی بر اثر فرآیند دیاژنز در رسوبات آواری، ته‌نشست‌های محلول‌های اشباع یا اجتماع بقایای موجودات به وجود می‌آیند. بنابراین می‌توان آن‌ها را به ۳ دسته کلی تقسیم کرد:

۱-۱-۱- سنگ‌های رسوبی آواری

بیشترین نوع سنگ‌های رسوبی هستند که بر اثر سیمان‌شدگی آبرفت‌ها (قطعات و ذرات سنگ‌های قدیمی‌تر) به‌وجود می‌آیند. این سنگ‌ها در مطالعه فرایندهای زمین شناختی بر اساس اندازه دانه‌ها و ویژگی‌های آن‌ها تقسیم بندی می‌شوند.

ذرات آواری با قطر بزرگ‌تر از ۲ میلی‌متر، گراول (دانه‌های قلوه‌سنگ، ریگ و شن)، با قطر ۲ تا ۰۶۲۵ /۰ میلی‌متر، ماسه و با قطر کمتر از ۰۶۲۵/ ۰ میلی‌متر، گل (ذرات سیلت و رس) نامیده می‌شوند. از انواع گراول‌ها می‌توان به کنگلومرا، از انواع ماسه به ماسه‌سنگ و از انواع گل می‌توان به شیل، سیلت و رس اشاره کرد.

برخی از انواع متداول سنگ‌های رسوبی آواری عبارتند از:

کنگلومرا: بر اثر سیمان‌شدگی ذرات دانه درشت گرد در سیمانی از جنس سیلیس و رس تشکیل می‌شوند. گردشدگی خوب دانه‌ها، نشان‌دهنده حمل آن‌ها در مسافت‌های طولانی در جریان‌های سریع آب‌های جاری و امواج است که موجب فرسایش و گرد شدن خوب دانه‌ها شده‌اند. در صورتی که دانه‌ها هم‌چنان زاویه‌دار باشند، سنگ بِرِش نامیده می‌شود.

ماسه‌سنگ: از سیمانی شدن دانه‌هایی در اندازه ماسه تشکیل می‌شود که با توجه به نوع سیمان و ناخالصی‌های آن دارای رنگ‌های مختلفی است. کوارتز از کانی‌های اصلی ماسه‌سنگ است و در محیط‌های مختلف رسوبی از جمله ساحل دریا، تلماسه‌ها، دلتاها و دشت‌های سیلابی تشکیل می‌شوند. سطح ماسه‌سنگ به دلیل وجود کوارتز معمولا زبر است.

شیل: در محیط‌های رسوبی با حرکت آهسته آب‌ها مانند دریاچه‌ها، دریاهای کم‌ژرف و مرداب‌ها از ذرات دانه‌ریز رس تشکیل می‌شود. این سنگ فشردگی و استحکام ندارد و به راحتی خرد می‌شود. رنگ آن نیز بستگی به ناخالصی‌های درون آن دارد، کلسیت موجب روشن شدن، آهن موجب قرمز شدن و مواد آلی موجب خاکستری تا سیاه شدن آن می‌شوند. شیل‌ها به دلیل وجود کانی‌های رسی ورقه‌ای معمولا به صورت مدادی خرد می‌شوند.

بیشتر بخوانید
زمین شناسی از پوسته تا هسته!
فرآیندهای زمین شناختی
سنگ کنگلومرا که از چسبیدن قطعات گرد و دانه درشت در زمینه‌ای از سیمان دانه ریز به وجود می‌آید.
۱- ۱ -۲-سنگ‌های رسوبی شیمیایی:

مجموعه‌ای از بلورهایی هستند که خودشان به هم متصل شده‌اند. این بلورها محلول در آب بوده‌اند و با رسوب کردن سنگ‌های رسوبی شیمیایی را تشکیل می‌دهند. در مطالعه فرایندهای زمین شناختی سنگ‌های رسوبی شیمیایی به دو دسته سنگ‌های آهکی و سنگ‌های تبخیری تقسیم می‌شوند.

سنگ آهک شیمیایی: قابلیت انحلال کربنات کلسیم در آب، بستگی به میزان دی‌اکسیدکربن آن دارد. در شرایطی که میزان دی‌اکسید کربن آب کاهش می‌یابد مانند گرم شدن، کاهش فشار و آشفتگی آب، میزان انحلال کربنات کلسیم نیز در آب کاهش می‌یابد و در نتیجه رسوب‌می‌کند و سنگ‌های آهکی را به‌وجود می‌آورد.

از جمله این نوع سنگ‌های آهکی می‌توان به ستون‌ها، استالاکتیت‌ها و استالاگمیت‌های درون غارها و نیز سنگ تراورتن که در دهانه‌ چشمه‌های آب گرم تشکیل می‌شود، اشاره کرد. در دهانه چشمه‌های آب گرم که حاوی کربنات کلسیم هستند، با رسیدن آب به سطح زمین و کاهش دما و فشار آب و همچنین آشفتگی آب، دی‌اکسید کربن آب متصاعد شده و در نتیجه کربنات کلسیم به شکل سنگ تراورتن رسوب می‌کند.

سنگ‌های تبخیری: در محیط‌هایی مانند کولاب‌ها و دریاچه‌ها که میزان تبخیر آب از میزان آب‌های ورودی بیشتر است، پس از اشباع آب بر اثر تبخیر، کانی‌هایی مانند گچ و نمک ته‌نشین می‌شوند و سنگ‌های تبخیری را ایجاد می‌کنند. با ته‌نشست نمک، سنگ نمک تشکیل می‌شود که با مزه بسیار شور آن قابل تشخیص است.

با ته‌نشینی گچ نیز، سنگ ژیپس (سنگ گچ آبدار) تشکیل می‌شود. این سنگ با ناخن خط بر می‌دارد. سنگ گچ بی‌آب، متراکم بوده و به رنگ سفید تا خاکستری است و اَنیدریت نامیده می‌شود.

دولومیت: با عبور محلول‌های سرشار از منیزیم از سنگ‌های آهکی، منیزیم جانشین بخشی از کلسیم می‌شود و سنگ دولومیت را به وجود می‌آورد. دولومیت از آهک تیره‌تر است و هنگامی‌که می‌شکند در سطح تازه آن بوی گوگرد به مشام می‌رسد.

چرت: بر اثر رسوب سیلیس محلول در آب، سنگ چرت ایجاد می‌شود که دارای کانی سیلیس به صورت بسیار ریزدانه و متراکم است که پس از شکستن لبه‌های تیزی دارد، بنابراین انسان‌های اولیه از آن برای ساخت ابزار استفاده می‌کردند. چرت‌های آلی بر اثر تجمع پوسته‌های سیلیسی جاندارن شکل می‌گیرند.

۱- ۱ -۳-سنگ‌های رسوبی آلی:

سنگ‌های رسوبی هستند که بر اثر فعالیت جانوران به وجود می‌آیند.

سنگ آهک آلی: در آب‌های کم‌ژرف و استوایی که جانوران و گیاهان زیادی در آب زندگی می‌کنند، بر اثر تجمع اسکلت و پوسته آهکی جانداران در کف حوضه، این سنگ شکل می‌گیرد.

بیشتر بخوانید
زمین شناسی از پوسته تا هسته!

زغال‌سنگ: نوعی سنگ رسوبی است که از بقایای گیاهان خشکی به وجود می‌آیند. در مناطق مردابی با تجمع گیاهان روی هم و در شرایط کمبود اکسیژن، مواد به صورت تجزیه نشده زیر رسوبات مدفون می‌شوند. با افزایش وزن طبقات بالایی و افزایش گازهایی مانند دی‌اکسیدکربن، ماده قهوه‌ای رنگی به نام تورب ایجاد می‌شود. با ادامه این فرآیند زمین شناختی به ترتیب لیگنیت، زغال‌سنگ قیری و آنتراسیت تشکیل می‌شوند.

۱- ۲-ساختار‌های رسوبی:

شامل اشکالی هستند که در توده‌های سنگ‌های رسوبی وجود دارند و از نظر اندازه از اجزای تشکیل دهنده سنگ بزرگ‌ترند. این ساختار‌ها به ۲ گروه اولیه و ثانویه تقسیم می‌شوند.

۱-۲-۱-ساختار‌های رسوبی اولیه

در بررسی ساختار‌های رسوبی دو اصل بسیار مهم وجود دارد که باعث می‌شود تا شرایط تشکیل سنگ‌ها و تغییرات حوضه را در گذشته بررسی کنیم و همچنین در تعیین سن نسبی سنگ‌ها هم کمک می‌کنند. اولین آن‌ها، اصل “افقی بودن اولیه طبقات” (Horizontality) است. بدیهی است که هنگام رسوبگذاری به دلیل جاذبه زمین، رسوبات و ذرات معلق به صورت عمودی حرکت کرده و در کف حوضه رسوب می‌کنند. بنابراین همواره لایه‌های رسوبی در ابتدا به صورت افقی شکل می‌گیرند. هر چند که این طبقات افقی ممکن است پس از تشکیل بر اثر حرکات زمین‌ساختی از حالت افقی خارج شوند. اصل دیگر، اصل “روی هم قرار گرفتن طبقات” (Superposition) است که بیان می‌کند که در توالی لایه‌های رسوبی، قدیمی‌ترین لایه در زیر و جدیدترین لایه در بالا قرار می‌گیرد. یعنی طی رسوبگذاری لایه‌های اولیه رسوب در زیر و لایه‌های بعدی به ترتیب روی آن‌ها قرار …

فرآیندهای زمین شناختی
چگونگی تشکیل لایه‌بندی مورب، برگرفته از سایت USGS
-لایه‌بندی تدریجی (Graded-bedding)

در این نوع لایه‌بندی اندازه ذرات رسوبی به صورت تدریجی از پایین به بالا کم می‌شود. این نوع لایه‌بندی معمولا در محیط‌های توربیدایتی (آشفته) شکل می‌گیرد.

زمین شناسی به زبان ساده
لایه‌بندی تدریجی، برگرفته از سایت منابع طبیعی کانادا

– نهشته‌های فصلی یا سالچینه (Varves): لایه‌بندی‌های نازک و تیره و روشنی هستند که به طور سالیانه در فرایندهای زمین شناختی رسوب کرده‌اند و بیشتر در رسوبات دریاچه‌ای یخچالی دیده می‌شوند. در تابستان با ذوب یخ‌ها حجمی از رسوبات وارد دریاچه می‌شود و رسوب می‌کنند؛ اما در زمستان‌ها با یخ زدن دریاچه تنها رسوبات ریزدانه در آن رسوب می‌کنند.

زمین شناسی به زبان ساده
نهشته‌های فصلی، نوارهای روشن سیلت‌های رودخانه‌ای و تیره‌ها رسوبات دریاچه‌ای یخچالی هستند،عکس از کتاب Glacial Lake Missoula

ریپل مارک (Ripple mark):

ساختار‌های موجی شکلی هستند که بر اثر حرکت امواج آب یا حرکت باد روی سطوح ماسه‌ای ایجاد می‌شوند. ریپل‌مارک‌ها به دو دسته متقارن و نامتقارن تقسیم می‌شوند.

در نوع متقارن، حرکت امواج به صورت رفت و برگشت بوده، مانند رفت و برگشت موج در سواحل، اما در نوع نامتقارن جهت حرکت از یک سو بوده و با کندن مواد از روی سوی کم‌شیب‌تر آن‌ها را روی یال پرشیب‌تر انباشته کرده است.

بنابراین به عنوان یکی از فرایندهای زمین شناختی ، ریپل‌مارک‌های نامتقارن می‌توانند نشان‌دهنده جهت حرکت امواج در گذشته باشند.

بیشتر بخوانید
زمین شناسی از پوسته تا هسته!
زمین شناسی به زبان ساده
ریپل‌مارک نامتقارن که جهت حرکت آب و باد را نشان می‌هد.

 

زمین شناسی به زبان ساده
ریپل‌مارک متقارن، حرکت آب به صورت رفت و برگشت است.

 

زمین شناسی به زبان ساده
ریپل‌مارک در لایه‌های آهکی کرتاسه (حدود ۶۰ میلیون سال پیش)، لرستان

● ترک‌های گلی (Mud crack): ذرات دانه‌ریز (رسی) پس از رسوبگذاری، مقدار زیادی آب در خلل و فرج خود دارند. با خارج شدن رسوبات از آب و قرارگرفتن در معرض هوا، آب کم‌کم از لبه‌های لایه شروع به تبخیر می‌کند. بنابراین براثر تبخیر و انقباض و کشش در سطح لایه، روی رسوبات ترک‌هایی ایجاد می‌شود که به آن‌ها در زمین شناختی ترک‌های گلی می‌گویند.

این ترک‌ها رسوبات را به شکل قطعات چند ضلعی درمی‌آورند.

زمین شناسی به زبان ساده
ترک‌های گلی، گرمسار

●ساختار‌های وزنی (Load structure): هنگامی‌که رسوبات ماسه‌ای روی رسوبات دانه‌ریز نرم، مانند رسوبات گلی قرار می‌گیرند، بر اثر اختلاف وزن لایه‌ها در سطح زیرین، لایه‌های ماسه‌ای ساختار‌های وزنی شکل می‌گیرند.

ساختار‌های وزنی، برگرفته از سایت منابع طبیعی کانادا
ساختار‌های وزنی، برگرفته از سایت منابع طبیعی کانادا

● استروماتولیت (Stromatolite): استروماتولیت‌ها کهن‌ترین سنگواره‌های جهان هستند که در تولید اکسیژن جو نقش موثری داشته‌اند. استروماتولیت‌ ها نهشته‌های لایه‌ای عموما از جنس آهک هستند که در محیط‌های رسوبی کم‌ژرفا، شور و با نور خورشید فراوان بر اثر فعالیت جلبک‌های سبز- آبی ایجاد شده‌اند.

سازوکار تشکیل استروماتولیت‌ها بدین صورت است: سیانوباکتری‌ها از آب، دی‌اکسید‌کربن و نور خورشید جهت تهیه غذا استفاده می‌کنند و محصول دوگانه این جریان اکسیژن و کربنات کلسیم (آهک) است که به صورت لایه‌ای از لعاب تشکیل می‌شود و دارای حالت چسبندگی است.

این لعاب همراه با حالت رشته‌ای جلبک‌ها، باعث به تله‌افتادن و محصورشدن ذرات رسوبی شده و تکرار این عمل باعث ایجاد استروماتولیت می‌شود. در نتیجه این ساختارها، تناوبی از لایه‌های تیره غنی از مواد آلی با لایه‌های روشن غنی از رسوب تشکیل می‌شوند.

استروماتولیت‌ها روی کره زمین در دوره پرکامبرین فراوان بوده و بهترین ارگانیسم سازنده این دوران هستند. امروزه استروماتولیت‌های عهدحاضر در مناطق گرم، مرطوب و آب‌های شور و محیط‌هایی چون سواحل جنوبی خلیج‌فارس، باهاماس و استرالیا دیده می‌شوند.

فرآیندهای زمین شناختی
استروماتولیت، برگرفته از سایت منابع طبیعی کانادا
۱- ۲-۲-ساختار‌های رسوبی ثانویه:

این ساختار‌ها در سنگ‌های رسوبی پس از فعالیت رسوب‌گذاری و بر اثر فرآیندهای سنگ‌زایش (انحلال و رسوبگذاری مجدد) ایجاد می‌شوند. برخی از این ساختار‌ها در زمین شناختی عبارتند از:

● کنکرسیون (Concretion): ساختار‌های کروی غیرآلی هستند که در داخل سنگ‌های رسوبی دیده می‌شوند. در کنکرسیون‌ها، رسوبات به شکل لایه‌های متحدالمرکز در اطراف یک هسته که ممکن است ذرات آواری سنگ‌ها، سنگواره یا کانی‌ باشد، رسوب کرده‌اند.

فرآیندهای زمین شناختی
ساختار درونی کنکرسیون، عکس برگرفته از سایت‌ Quest

گرهک (Nodule): سنگ‌های گرد شده‌ای مانند کنکرسیون هستند که هسته مرکزی ندارند و ساختار داخلی آن‌ها نظم و ترتیب خاصی ندارد.
● ژئود (Geode): ساختار‌های تقریبا کروی شکلی هستند که درون آن‌ها یک حفره وجود دارد. اغلب ژئودها با بلورهای زیبای کوارتز، کلسیت و دولومیت پر شده‌اند که به تدریج درون آن رشد کرده‌اند.

فرآیندهای زمین شناختی
ژئودی که بلورهای کوارتز بنفش درون آن رشد کرده‌اند

●استیلولیت (Stylolites): سطوح نامنظم و دندانه‌مانندی هستند که بر اثر انحلال حاصل از فشار در سنگ‌های رسوبی به ویژه سنگ‌های آهکی و دولومیتی دیده می‌شوند.

فرآیندهای زمین شناختی
استیلولیت، عکس از M C. Rygel

 


این نوشته به زودی به روز رسانی خواهد شد….

TVmostanad

TVmostanad

ایده راه اندازی سایت تی وی مستند همزمان با راه اندازی شبکه manoto2 به ذهن ما رسید. در همون روزهایی که شبکه منوتو ۲ بصورت ۲۴ ساعته فقط دمویی از مستند هایی که قرار بود در این شبکه پخش بشه رو نشون میداد. برای همین از روز اول ما شروع به آرشیو کردن مستندهای این شبکه کردیم…

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

درباره تی وی مستند

ایده راه اندازی سایت تی وی مستند همزمان با راه اندازی شبکه manoto2 به ذهن ما رسید.

در همون روزهایی که شبکه منوتو ۲ بصورت ۲۴ ساعته فقط دمویی از مستند هایی که قرار بود در این شبکه پخش بشه رو نشون میداد.

برای همین از روز اول ما شروع به آرشیو کردن مستندهای این شبکه کردیم…

بقیه شو اینجا بخون…

آخرین مطالب بلاگ
آلزایمر و مراحل پیشرف آن
آلزایمر | بخش اول : شروع و پیشرفت بیماری

در این سری نوشته ها؛ به بررسی بیماری آلزایمر و مراحل مختلف پیشروی آن خواهیم پرداخت و بهترین روش های پیشگیری و مراقبت از بیماران مبتلا به آلزایمر را معرفی خواهیم کرد. در ادامه با تی وی مستند همراه باشید…

بیشتر بخوانید »
ارسطو
ارسطو و موجودات ماه نشین او!

ارسطو جزء اولین متفکرهای دانشمند مسلک بود و برای همین کارهای زیادی کرد: فیزیک و زیست‌شناسی را اختراع کرد (هرچند که باز هم به آنها می‌گفتند فلسفه!)، روش استدلال را متحول کرد و علاوه بر اینها، به کیهان‌شناسی، سیاست، کانی‌شناسی و شیمی هم سرک کشید. یک مقدار از وقتش را هم صرف نوشتن درباره ورزش کرد و یک چیزهایی هم درمورد لوازم آرایش نوشت.

بیشتر بخوانید »
روح چیست وو چگونه ارواح را احضار کنیم
روح و ارتباط با ارواح + فیلم مستند

کلمه روح بلافاصله تصور خاصی را در اذهان اکثر مردم به وجود می‌آورد و اگر چه شواهد زیادی برای اثبات وجود روح موجود نیست اما این باور عملاً بخشی از اعتقادات هر فرهنگی در جهان را تشکیل می‌دهد. ولی به ‌راستی روح چیست؟

بیشتر بخوانید »
وسواسی
وسواسی ها بخوانند: ۲ – اختلال وسواسی- اجباری

اختلال های وسواسی – اجباری، افکاری هستند که بار‌ها و بار‌ها به ذهن شما می‌آیند. شما نمی‌خواهید به آنها فکر کنید اما آنها به هر حال به ذهن شما می‌آیند و باعث می‌شوند که شما عصبی شوید یا احساس بدی پیدا کنید.

بیشتر بخوانید »
ایران باستان
کامل ترین تاریخ ایران باستان + فیلم مستند

گستره امپراتوری‌ ایران باستان در اوج عظمت خود بیش‌تر منطقه‌ای‌ را که امروز خاور نزدیک یا خاورمیانه می‌‌گویند شامل می‌‌شد و از غرب سواحل دریای‌ مدیترانه و از شرق تا مرزهای‌ هندوستان را در بر می‌‌گرفت. در این میان سرزمین اصلی‌ ایران ویژگی‌ بیش‌تری‌ داشت و شامل ناحیه‌ای‌ می‌‌شد که امروزه ملت ایران در آن سکونت دارد.

بیشتر بخوانید »
عکس انسان های اولیه
انسان اولیه از تکامل تا پیدایش دین و مذهب

ما در مورد انسان‌‌ اولیه چیزهای‌ خیلی‌ کمی‌ می‌‌دانیم، یعنی‌ حقیقتش تقریباً هیچ چیزی‌ نمی‌‌دانیم. نه نوشته‌ای‌ از آنها به یادگار مانده و نه حتی‌ تصویری‌. تمام دانسته‌های‌ ما، تنها حدس و گمان‌هایی‌ هستند بر پایه‌ی یافته‌های‌ باستان‌شناسان.

بیشتر بخوانید »
دور انداختن
وسواسی ها بخوانند: ۱ – دور ریختنی ها

برای یک لحظه چشمانتان را ببندید و خانه‌ی خود را در ذهن تصور کنید. در تمام اتاق‌ها قدم بزنید و تمام وسایل دور ریختنی را که می‌بینید بشمارید. در مورد آشپزخانه، اتاق‌ خواب، دستشوئی، حمام و تمام اتاق‌های خانه فکر کنید.

بیشتر بخوانید »
امواج رادیویی
رادیو چگونه کار میکند؟

امروزه ما دربارۀ تلفن همراه، دوربین‌های کنترلی، رادیو FM، سیستم‌های کنترل از راه دور، GPS، ارتباطات ماهواره‌ای و هزاران فناوری دیگر مطالبی می‌شنویم که همۀ آن‌ها از امواج رادیویی استفاده می‌کنند.

بیشتر بخوانید »
موتور الکتریکی چیست و چگونه کار میکند؟
موتور الکتریکی چیست و چگونه کار میکند؟

موتور الکتریکی تقریباً همه جا هستند! داخل وسایل برقی خانۀ شما، مثل آب میوه‌گیری، یخچال، ماشین لباسشویی، ضبط صوت، سشوار و ده‌ها وسیلۀ دیگر از این موتورها استفاده شده است. با ما همراه باشید تا ببینید این موتورها چگونه کار می‌کنند؟

بیشتر بخوانید »
الکتروسیته
تسلا، پدر ارتباطات بی‌سیم

وقتی به یک مخترع فکر می‌کنید، تصویر چه کسی به ذهن می‌آید؟ برای خیلی از مردم آن شخص توماس ادیسون است. اما برای عده‌ای دیگر- به خصوص افرادی که به نوعی با اختراع سروکار دارند این شخص نیکولا تسلا است. او برای خیلی‌ها یک قهرمانی واقعی است: ایلان ماسک حتی خودروی مشهورش را به اسم او نام‌گذاری کرد.

بیشتر بخوانید »
جریان الکتریکی و الکترومغناطیس به زبان ساده

با عبور دادن جریان الکتریکی از سیم، حول آن یک میدان مغناطیسی به وجود می‌‌آید. با استفاده از همین مفهوم ساده صدها وسیله‌ای را که امروزه با آن‌ها سر و کار داریم، ساخته شده‌اند. وسایلی مانند: آب‌میوه‌گیری، تلویزیون، ویدئو، تلفن، ضبط‌صوت، بلندگو، زنگ اخبار، دیسک‌های مغناطیسی و…

بیشتر بخوانید »
زمین شناسی
زمین شناسی از پوسته تا هسته!

زمین شناسی (Geology) از واژه یونانی Geo به معنی زمین و Logos به معنی علم گرفته شده و در واقع علم مطالعه زمین است. زمین‌شناسی دانش شناخت زمان و چگونگی پیدایش زمین و تکامل آن، مواد تشکیل‌دهنده، ساختارها و رویدادهایی مانند کوهزایی و تشکیل اقیانوس‌ها و همچنین پیدایش جانداران در طول تاریخ آن است.

بیشتر بخوانید »
داوینچی
لئوناردو داوینچی, نابغه یا نقاشی هنرمند؟

در این نوشته، می‌توانید با تمام اتفاقات هیجان‌انگیز و داستان‌های حیرت‌آور زندگی کسی آشنا شوید که در درجۀ اول، او را بزرگ‌ترین مخترع جهان تا به امروز می‌دانیم.
همچنین در این نوشته، می‌توانید با اختراعات باور‌نکردنی لئوناردو داوینچی آشنا شوید که صدها سال بعد ساخته شدند. در بعضی از قسمت‌ها نیز، با نگاه کردن به نقاشی‌ها می‌توانید بفهمید که چگونه می‌توان یک شاهکار هنری خلق کرد

بیشتر بخوانید »
تربیت کودک با جو فراست، متخصص تربیت فرزند
تربیت کودک با جو فراست، متخصص تربیت فرزند

در این نوشته میخواهیم در کنار معروف ترین متخصص تربیت کودک، جو فراست, نویسنده کتاب “مادر کافی” رفتار با کودک خود را بیاموزیم و به عنوان یک پدر و مادر نمونه تربیت فرزند خود را به بهترین شکل انجام دهیم!

بیشتر بخوانید »
دایناسور شناسی
دایناسور شناسی به روش تی وی مستند!

این مقاله مانند سایر نوشته های سایت تی وی مستند، همواره با جدیدترین اطلاعات در مورد دایناسورها بروز رسانی میگردد. نظرات خود را درباره این موجودات غول پیکر با ما در میان بگذارید و برامون بنویسید دوست دارید در بروزرسانی های بعدی؛ چه اطلاعاتی درباره دایناسورها را برایتان بازگو نماییم.

بیشتر بخوانید »
جنگ های جهانی
هرچیزی که باید درباره جنگ جهانی اول و دوم بدانید!

جنگ های جهانی اول و دوم به مجموعه نبردهایی گفته می‌شود که در آن اکثر کشورهای جهان به‌نوعی درگیر شدند.
این اصطلاح معمولاً اشاره به دو جنگ بین‌المللی دارد که در طول قرن ۲۰ رخ‌داده است یعنی:
جنگ جهانی اول (۱۹۱۴-۱۹۱۸) و جنگ جهانی دوم (۱۹۳۹-۱۹۴۵)

بیشتر بخوانید »
دانلود در جستجوی نازی ها با دوبله فارسی
آدولف هیتلر از تولد تا مرگ

در خصوص آدولف هیتلر سخن فراوان است. اما در این مقاله که قصد داریم آن را به طور متناوب منتشر و بروز رسانی نماییم میخواهیم از تمام اسناد و داده‌های موجود بهره بگیریم.

همچنین در این مقاله با بررسی مستندها و مدارک واقعی؛ درک درستی را نسبت به شخصیت این فرد و کنش‌های او که منجر به تغییرات بزرگی در ساختارهای سیاسی؛ علمی و حتی جغرافیایی گشت؛ را به دست خواهیم آورد.

بیشتر بخوانید »
آشنایی با تاریخ آمریکا
تاریخ آمریکا از ابتدا تا امروز

می گویند تاریخ آمریکا به حدودا ۴۰۰ سال پیش باز می گردد و سالی که این کشور به رسمیت شناخته شد، ۱۷۷۶ بود؛ البته بدون شک این کشور به عنوان زیستگاه انسان ها و بشر، قدمت بسیار بیشتری دارد و ۴۰۰ سال در برابر این قدمت عدد چندان زیادی نخواهد بود.

بیشتر بخوانید »
فرازمینی ها
حقایقی درباره فرازمینی ها

فرازمینی ها موجوداتی هستند که همواره بخش بزرگی از ذهن بشر را مشغول کرده و سوالات بی شماری درباره آن ها وجود دارد؛ البته دلایل و نشانه های بسیار زیادی برای اثبات وجود فرازمینی ها وجود دارد که در این مقاله، برخی از آن ها را به شما می گوییم.

بیشتر بخوانید »
ماورالطبیعه
ماورالطبیعه چیست

ماورالطبیعه به مسائلی گفته می شود که مردم و بشر در طول این سال ها، هیچ توجیه علمی برای آن نداشتند و نمی توانستند آن را درک کنند؛ فرا گیتی، نام دیگر ماورالطبیعه است که در این مقاله، اطلاعاتی را درباره آن به شما کاربران گرامی، ارائه می کنیم.

بیشتر بخوانید »
دانلود مستند سیاره ها - 1 از مجموعه سیاره ها با دوبله شبکه منوتو
دانلود برترین فیلم های مستند نجوم , فضا و سیاره ها

در این مقاله بهترین مستند ها در زمینه نجوم , کیهان و فضا را به شما معرفی خواهیم کرد. این لیست با مستند سیاره ها شروع میشود. به مرور کامل تر شده و همواره جدید ترین مستند ها به ابتدای آن اضافه خواهند شد.

بیشتر بخوانید »
manoto official website
سایت رسمی manoto

در این صفحه میتوانید به تمام اطلاعات بروزرسانی شده شبکه تلویزیونی manoto همچون جدیدترین فرکانس من و تو , پخش زنده من و تو ( live manoto ) , زمان پخش برنامه های من و تو و لیست سریال های شبکه من و تو دسترسی داشته باشید.

بیشتر بخوانید »
زندگی آلبرت اینشتین
نابغه – فیلم زندگی انیشتین

مستند نابغه در قالب یک سریال جذاب به بررسی زندگی پرفراز و نشیب یک فیزیکدان می پردازد که بعدها تبدیل به سمبلی با نام آلبرت انیشتین می شود. انیشتین که انسانی شدیداً مستقل، به طور مادرزادی باهوش و بی اندازه کنجکاو بود نگرش انسان ها را نسبت به عالم هستی تغییر داد.
متعاقباً، این برنامه تلویزیونی دید ما را نسبت به انیشتین تغییر خواهد داد. از دستاوردها و شکست های اولیه انیشتین در دنیای آکادمیک گرفته تا جستجوی عاطفی او در پی عشق و روابط انسانی، این روایت داستانی زیبا تصویری از آلبرت انیشتین واقعی با وجود پیچیدگی های شخصیتی او ترسیم خواهد کرد.

بیشتر بخوانید »
مروری بر مستند “ردپای هیتلر”
مروری بر مستند “ردپای هیتلر”

آیا واقعاً هیتلر در پناهگاه برلین درگذشت؟ مستند ردپای هیتلر این موضوع را بررسی میکند.

مجموعه مستند شکار هیتلر شواهد جدیدی را منتشر می کند که نشان می دهد هیتلر در سال ۱۹۴۵ مرگ را فریب داد و به آمریکای جنوبی فرار کرد.

بیشتر بخوانید »
ریور فینیکس
ریور فینیکس | زندگی خصوصی تا مرگ پرحاشیه بر اثر مصرف کوکایین + فیلم

ریور فینیکس نامزد دریافت جایزه اسکار و بازیگر جوان آینده داری بود که در سن ۲۳ سالگی در اثر مصرف بیش از حد مواد مخدر درگذشت. در ادامه با زندگینامه این ستاره سینما آشنا شده و در یک فیلم مستند علل مرگ زود هنگام او را بررسی میکنیم.

بیشتر بخوانید »
دانستنی های راه افتادن کودک به همراه فیلم
اگر نگران راه افتادن کودک خود هستید بخوانید!

معمولا همه پدر و مادرها , از لحظه تولد فرزند و حتی مدتها قبل از آن , همواره با سوالاتی درخصوص مراحل رشد کودک و نحوه صحیح مراقبت از نوزاد مواجه هستند. ما در این نوشته به سوالات والدین در رابطه با زمان بندی رشد کودکان پاسخ خواهیم داد.

بیشتر بخوانید »
مستند های تاریخی منوتو
مجموعه مستند های تاریخی منوتو

برخی از برنامه های دوبله شده توسط شبکه منوتو به صورت تک قسمتی یا دو قسمتی ارائه شده است.
این برنامه ها که در قالب ویژه برنامه دسته بندی شده اند نیز خود شامل موضوعات مختلف هستند.
ما برنامه های تاریخی و سیاسی این بخش را تحن عنوان ” مستند های تاریخی منوتو ” برچسب گذاری کرده ایم!

بیشتر بخوانید »
دانلود مستند تور زیبایی یا رازهای زیبایی با ریچل هانتر
ریچل هانتر و مستند تور زیبایی (رازهای زیبایی)

مجموعه مستند تور زیبایی با ریچل هانتر (Rachel Hunters Tour of Beauty) یک سریال تلویزیونی پرطرفدار است که در جستجوی جهانی وی برای جستجوی کلیدهای بهزیستی ، سلامتی برتر و زیبایی پایدار ، با او همراه میشود.

بیشتر بخوانید »
شب نبرد حیوانات
شب نبرد حیوانات

مستند شب نبرد حیوانات بعد نمایشی و همین طور بخش مردانه‌ی UFC را به تصویر می‌کشد و علم پشت تاکتیک ها و سلاح های حاصل بدنسازی حیوانات که قهرمانان انسانی نمی توانند از آنها بهره ببرند را تجزیه و تحلیل می‌کند. هیچ مانعی وجود ندارد – همه چیز به سوی حیات وحش روانه می‌شود.

بیشتر بخوانید »
انسان در برابر ویروس
انسان در برابر ویروس

مستند انسان در برابر ویروس داستان مردی شوخ طبع به نام تیم درا و دانش مهندسی اوست که با ایده گرفتن از ویدیوهای کوتاهی که صدها هزار بار در اینترنت دیده شده اند برای ابداع چالشهایشان استفاده می کند. از اسکی روی آب پشت یک قایق تندروی مسافربر گرفته تا بازی تنیس روی بال هواپیما به هنگام پرواز، این زوج عجیب اصول علمی کلیدی ای را شرح می دهند که به بدلکاران آماتور از سراسر جهان اجازه می دهند به پدیده هایی همه گیر تبدیل گردند.

بیشتر بخوانید »
دانلود مستند ماهی غول پیکر با دوبله فارسی شبکه National Geographic farsi
ماهی غول پیکر

اشتیاق زب به حفاظت از ماهی های غول پیکر و محیط زندگی آنها باعث شده است که به شش قاره در سراسر جهان سفر کند و از نزدیک با پیچیده ترین مشکلات اکوسیستم آب شیرین در این سیاره روبرو شود. مناطقی همچون رود آمازون , رودخانه مکونگ , رودخانه می سی سی پی , رود نیل , حوزه آبخیز دریاچه بیکال در روسیه و…

بیشتر بخوانید »
Cosmos
کاسموس

شاید در تاریخ مستند‌های علمی تلوزیونی هیچ نمونه مشابهی برای مجموعه‌ای که کارل ساگان، دانشمند و مروج علم برجسته آمریکایی سه دهه پیش ساخت پیدا نشود.

کارل ساگان که خود دانشمندی سیاره شناس و یکی از چهره‌های فعال ماموریت‌های فضایی روباتیک ناسا و از آن مهم‌تر مروج علمی برجسته‌ای بود که دغدغه توسعه علمی در میان عموم مردم را داشت با ساخت مجموعه‌ای به نام کاسموس: سفری شخصی، که از شبکه پی.بی.اس پخش شد، ذهن بسیاری از مردم جهان را تحت تاثیر قرار داد. در سال‌های بعد کاسموس ساگان بارها و بارها پخش شد تا به پربیننده‌ترین مجموعه تلوزیونی جهان بدل شود. در کاسموس، ساگان ما را با خود به سفری از کوچک‌ترین ساختارهای عالم تا کیهان در بزرگ‌ترین ابعاد شناخته شده خود همراه می‌کرد.

بیشتر بخوانید »
ارتباط سریع با ما!

همین الان میتونی روی دکمه بالا کلیک کنی و سوالاتت رو درباره آرشیو مستندها از ما توی واتساپ بپرسی!